RSS Feed

ΦΑΝΤΑΣΙΑ..ΑΝΩΦΕΛΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΓΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑ..ΚΑΙ ΠΑΛΙ Ο ΠΟΝΟΣ.

 

 

 

 

 Αποτέλεσμα εικόνας για φαντασιας

Ολα τα είδη του φανταστικού,της φαντασιας.. έχουν κοινή προέλευση…τον φόβο του αγνώστου… που δεν είναι παρα ο βαθυτερος φόβος του θανατου..του αγνωστου..Ο ανθρωπος ποτε δεν έπαψε να είναι ένα θρησκευτικό όν..  Γελά ,όχι γιατί θέλει να αντιμετωπίση τον θάνατο, άλλωστε ο θάνατος δεν υπερβαίνεται με τεχνικά “τερτίπια”, αφού είναι..ένα βαθύτατο πνευματικό, αλλά και βιολογικό γεγονός..Αλλά γελά επειδή είναι κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση  Θεού δημιουργημένος.

Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός λέγει ότι ο άνθρωπος, (σε διαφορά με τα ζώα), Είναι Γελαστικό Όν, ακριβώς γιατί υπερέχει από τα ζώα στον τρόπο της δημιουργίας του.Ακόμη επειδή συνδέεται η εμπειρία με την ιστορία,γι’ αυτό θεωρούμε πως.. η ορθόδοξη θεολογία είναι.. ένα διήγημα, μια ιστορία,από την άποψη ότι ο  θεόπτης, (που είναι ο πραγματικός θεολόγος), διηγείται Αυτά Που Είδε Και Άκουσε,

¨Ο Ουμπέρτο Έκο σε μια συνέντευξή του μεταξύ άλλων είπε:¨ο άνθρωπος έχει τρία βασικά χαρακτηριστικά.Είναι ένα θρησκευτικό πλάσμα ..Ακόμα Κι Αν Είναι Άθεος, Αναρωτιέται Για Την Ύπαρξη.Είναι ..ικανός να γελά ..τό γέλιο είναι η.. σκέψη για το θάνατο. Και τέλος.. Κατανοεί την εμπειρία του ..μόνον μέσω μιας ιστορίας” 

(Ελευθεροτυπία, 15-9-2003).

Η επιστημονική φαντασία (science fiction) δεν παυει να είναι μια διηγηση  .. για ενα ταξίδι στο χρόνο, ή μιαν επαφή με εξωγήινους πολιτισμούς..

¨μία ιστορία επιστημονικής φαντασίας αποτελεί μία ιστορία, δομημένη γύρω από ανθρώπινους χαρακτήρες, με ένα ανθρώπινο σενάριο και μία ανθρώπινη λύση, οι οποίες δεν θα μπορούσαν ποτέ να συμβούν..χωρίς το επιστημονικό τους περιτυλιγμα¨.

Ο συγγραφέας Ρόμπερτ Χαϊνλάιν όρισε την Ε.Φ. ως …Ρεαλιστικό Συλλογισμό σχετικό με πιθανά μελλοντικά συμβάντα, στέρεα βασισμένα πάνω στην επαρκή γνώση του πραγματικού κόσμου, του παρελθόντος και του παρόντος, καθώς και σε μία εκτενή κατανόηση της φύσης και της σπουδαιότητας της επιστημονικής μεθόδου…Ο Στάνισλαβ Λεμ, απ τους πιο σπουδαίους εκπροσώπους του είδους και όχι μονο  γεννήθηκε το 1921 .. Αν και μεγάλωσε ως καθολικός, κατεληξε.. άθεοςμε ό,τι αυτό συνεπάγεται.. 

Μέσα από τα ¨ουτοπικά¨ έργα του απέκτησε τη φήμη ενός από τους μεγαλύτερους συγγραφείς στην ιστορία της λογοτεχνίας του είδους.

Το μυθιστόρημα Σολάρις (1961) έχει μεταφερθεί σε ταινία το 1972 από τον Αντρέι Ταρκόφσκι και άλλη μια φορά το 2002 από τον Στίβεν Σόντερμπεργκ με πρωταγωνιστή τον Τζορτζ Κλούνεϊ..Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί μέχρι σήμερα σε 57 γλώσσες και Το Solaris, εκδοθηκε, απ τις Εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Ροζίτας Σώκου.το 1981.

Απο την Βικιπαιδεια.

Με το ιδιοτυπο αυτό δημιουργημα του Λεμ, θα ασχοληθουμε σημερα, μεσα απ την κριτική σκέψη-αναλυση του Στέλιου Παπαλεξανδρόπουλου, που αναφερεται, με έναν εναργέστατο τρόπο, στην όλη μεταφορική φιλοσοφία, που κρυβεται  στο βαθος της ψυχής του ανθρωπίνου όντος, απ της δημιουργίας, της εν συνεχεία ¨αποστασίας¨, της εκπτώσεως , και της τραγικής πορείας του στον τετραδιαστατο χώρο, μιας εικονικής υπάρξεως, που τον οδηγεί αργά αλλα σταθερά, στην μετάνοια, που μπορεί να του ξανα-χαρίσει τον απωλεσθέντα Παράδεισο, που ηταν, είναι και θα είναι, (για όσες γεννιες ακολουθησουν μεχρι της συντελείας…το ζητούμενο

(σ.σ. το κείμενο που ακολουθει είναι μεγαλο..2.200 λέξεις. Όμως θεωρώ πως..για τον υποψιασμενο, δεν θα γίνει κουραστικό..)

(Ό Στέλιος Λ. Παπαλεξανδρόπουλος είναι θρησκειολόγος, ειδικευμένος στις ιαπωνικές θρησκείες και ιδιαίτερα στον Ιαπωνικό Βουδισμό.Εργάζεται ως τακτικός καθηγητής (2007) στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.)

Στο κρύο, ασπρογάλαζο φως ενός απ’ τους ήλιους του Σολάρις, το πρόσωπο της Ρέγιας λάμπει παράξενα. Έκφραση απορίας. Δίπλα είναι το βασανισμένο βλέμμα του Κέλβιν. Γύρω ο διαστημικός σταθμός, λουσμένος στο ίδιο φως, φωσφορίζει μεταλλικά με λάμψεις εμαγιέ. Και κάτω συστρέφονται αργά τα κύματα του πλανήτη-αίνιγμα.Πάνω απ’ τον Σολάρις, δυο ανθρώπινα όντα ξαναζούν το αίτημα μιας αγάπης ,που θέλει να διαρκέσει για πάντα, υπερβαίνοντας τον χρόνο και τον θάνατο. Ο ένας απ’ τους δύο, η γυναίκα..δεν είναι ακριβώς.. ανθρώπινο πλάσμα.Ο ωκεανός του περίεργου πλανήτη, (μια τεράστια μάζα ζωντανού πλάσματος), έχει κατορθώσει να διεισδύσει, άγνωστο πως, στη σκοτεινή φυλακή του υποσυνειδήτου των κατοίκων του σταθμού, και αφού ¨λαφυραγωγήσει¨ το πιο μυστικό και κρυφό του περιεχόμενο..τους το στέλνει πίσω ενσαρκωμένο.   Τα τρισδιάστατα αντίτυπα της μνήμης, της θέλησης και της σκέψης των ερευνητών, (που έχουν εγκατασταθεί στον σταθμό, για να μελετήσουν τον Σολάρις), είναι οι μυστηριώδεις τους ¨επισκέπτες¨.

 

 

Και η Ρέγια είναι ..ένας απ’ αυτούς. Κάπου, μακρυά στο παρελθόν, η ιστορία της αγάπης της με τον Κέλβιν είχε τελειώσει τραγικά με την… αυτοκτονία της. Όταν εκείνος έφευγε, εκείνη του είχε πει: Φαντάζομαι ξέρεις τι σημαίνει αυτό.

Δεν την πίστεψε – δεμένος εξάλλου μαζί της, δεν θά ‘φευγε για πολύ. Όταν ξαναγύρισε, την βρήκε νεκρή. Το μοιραίο λάθος, το τραγικό αποτέλεσμα και η αγάπη που μένει, ανάμεικτη με την ενοχή και το βάρος, μόνιμη πηγή θλίψης.

Ίδια κατά πάντα με το πρωτότυπο, με την διαφορά πως δεν πεθαίνει πια (κάθε φθορά στο σώμα της αναδημιουργείται αυτόματα) η Ρέγια είναι τώρα πάλι εδώ, κοντά του.

Και η ιστορία της αγάπης, συνέχεια της παληάς όσο και καινούργια, ξαναρχίζει.

Ώσπου εκείνη μαθαίνει. Ότι δεν είναι η Ρέγια του παρελθόντος. Ότι εξαρτάται ολοκληρωτικά απ’ την παρουσία του Κέλβιν. Προέρχεται από την συνείδησή του.. και δημιουργείταιαπό τον ωκεανό του Σολάρις και, αν οι όροι αυτοί που την διατηρούν στη ζωή εκλείψουν, θα εξαφανισθεί. Η σύγκρουση του έρωτα με την πραγματικότητα..θα καταλήξει και πάλι στον… εκούσιο θάνατό της.Νοιώθοντας πως είναι η πηγή του μαρτυρίου ενός έρωτα, που δεν μπορεί να εκπληρωθεί, όταν οι άλλοι του σταθμού βρουν κάποιο τρόπο να διαλύσουν το πεδίο που δημιουργεί τους αλλόκοτους επισκέπτες τους,η Ρέγια θα αποφασίσει να θυσιαστεί. Μόνος φορέας του αιτήματος του έρωτα μένει τώρα ο Κέλβιν. Πεισματικά αρνείται να δεχθεί την πραγματικότητα… αυτό που θέλει είναι να παραμείνει στην ερωτική κατάσταση.. μη ρωτώντας παραπέρα.Θέλει την αιωνιότητα ενός έρωτα, απελευθερωμένου από κάθε περιορισμό και εξάρτηση, από τους όρους.. του φυσικά πραγματικού.Τα παράξενα φαινόμενα που προκαλεί ο πλανήτης, η νεκρανάσταση του περιεχομένου της μνήμης, τρέφουν την ελπίδα ότι αυτό δεν είναι ίσως αδύνατο.Δεν του μένει λοιπόν παρά η αναμονή, η προσδοκία ενός καινούργιου θαύματος ..εκ μέρους του Σολάρις, η ελπίδα ότι κάτι σαν χάρη θα πηγάσει και πάλι απ’ τα ακατανόητα βάθη του. Αυτή είναι, με λίγα λόγια, η ιστορία του «Σολάρις» του Στανισλάβ Λέμ,ενός από τα ωραιότερα και συνάμα βαθύτερα μυθιστορήματα-παραμυθια.. επιστημονικής φαν­τασίας..

Ένας πλανήτης ζωντανό – ον.. προκαλεί ολόκληρη την ανθρωπότητα με το μυστήριό του…ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι το ¨πλάσμα¨ που τον καλύπτει διαθέτει κάτι σαν νοημοσύνη,αυτή είναι τόσο διαφορετικής τάξεως απ’ την ανθρώπινη και ..εκδηλώνεται με τόσο διαφορετικούς τρόπους από εκείνη, που οδηγεί στην απελπισία γενιές επιστημόνων. Όλες οι απόπειρες εξιχνίασης του μυστηρίου, σχετικά με το τι είναι τελικά ο Σολάρις, αποτυγχάνουν. Το ίδιο και κάθε προσπάθεια επαφής, αφού η γλώσσα με την οποία εκφράζεται ο Σολάρις είναι οι μιμοειδείς ή οι συμμετριάδες,παράξενοι σχηματισμοί μιας άγνωστης γεωμετρίας, που υψώνονται

κατά καιρούς πάνω απ’ τα κύματα του πλάσματος, για να χαθούν και πάλι

Η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με το.. ακατάληπτο. Ώσπου ο Σολάρις αρχίζει την εκδήλωση μιας νέας σειράς φαινομένων: προ­σπαθεί να μιμηθεί, υλοποιώντας το σε σχηματισμούς, το περιεχόμενο της συνείδησης των ερευνητών που τον πλησιάζουν…με αποκορύφωμα την δημι­ουργία των ¨επισκεπτών¨..Το ότι ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας μπορεί να θέσει το ζήτημα της διερεύνησης του ίδιου του ανθρώπου,δεν είναι τυχαίο.Η επιστημονική φαντασία, η μυθολογία αυτή της τεχνολογικής εποχής,έχει την ικανότητα να ξαναζωντανεύει παληά προβλήματα, με το να τα τοποθετεί μέσα σε κατα­στάσεις απαλλαγμένες από τους περιορισμούς του δυνατού και επιτρεπτού, δίνοντάς τους έτσι καινούργιες διαστάσεις. Το θαυμάσιο, κυνηγημένο από την ίδια τη γη, κατέφυγε στο διάστημα,κρύφτηκε στους μυχούς του απλησίαστου και χωρικά μακρυνού,του άγνωστου…όπου μπορεί να ζήσει

ελεύθερο από την γνώση που το καταργεί.

Τα ¨μήλα των Εσπερίδων¨ της ελληνικής μυθολογίας, ή τα νησιά των μακάρων της κινεζικής, δεν χάθηκαν..απλώς, μετανάστευσαν σε άλλο τόπο. Το όραμα κι η λαχτάρα, για έναν κόσμο όπου τα πάντα είναι δυνατά, όπου το όνειρο και το θαύμα πραγματοποιείται.. ενός κόσμου απελευθερωμένου από την περιοριστική παντοδυναμία των φυσικών νόμων, μένει το ίδιο.Η επιθυμία είναι η ίδια: υπέρβαση του παρόντος τρόπου υπάρξεως, απελευθέρωση από τούτο τον κόσμο και διάβαση σ’ έναν άλλο, αληθινώτερο, πραγματικώτερο, αυθεντικώτερο, πιο ταιριαστό με ό,τι απ’ τα βάθη της ύπαρξής μας ποθούμε.Ο μύθος του ¨Σολάρις¨ κινείται σε πολλά επίπεδα …το καθαρά επιστημονικό, το ψυχολογικό, τέλος το μεταφυσικό.

(σ.σ. Ειπαμε στην εισαγωγή πως ο Λεμ ηταν άθεος..Εχουμε πεί πολλές φορές πως κατι τέτοιο δεν ισχύει.

https://kosmasserafetinidis.wordpress.com/2014/09/22/

 

Στον Σολαρις ο Λεμ αναζητα την αθανασια με τον δικό του ιδιοτυπο τρόπο…Τελικα όλοι μας ζηταμε έναν Παραδεισο..)

Την γνώση κινεί η θέληση για γνώση. Άραγε αυτή από πού προέρχεται; Την γνώση τίνος πράγματος επιδιώκει; Γιατί και τί θέλουμε να γνωρίσουμε; Το άγνωστο είναι το αντικείμενο της γνώσης. Ένα άγνωστο που συνεχώς υπερβαίνεται χωρίς να εξαντλείται. Αυτό το σκοτεινό ελατήριο, που, κρυμμένο στα βάθη μας, μας ωθεί αδιάκοπα προς τα εμπρός, είναι η κινητήρια δύναμη κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας. Η φύση της πρέπει επομένως να ορίζει και την φύση της δραστηριότητας που ονομάζουμε γνώση..Προς τα που μας ωθεί η θέληση;.Ίσως η πιο γνήσια έκφραση της θέλησης αναδύεται, όταν ανακαλύπτουμε  κάποτε ότι τελικά δεν ξέρουμε τι θέλουμε. Όταν το συνειδητοποιούμε αυτό, αντιλαμβανόμαστε τον άνθρωπο ως ον θρησκευτικό. Και ονομάζουμε την ριζική αυτή έφεση, αυτή την τροπή μας,που συνιστά την ουσία μας, θρησκεία.Αν αυτό τελικά είναι που θέλουμε, αυτό είναι επίσης που τελικά θέλουμε να γνωρίσουμε. Πώς όμως να γνωρίσουμε το άγνωστο; Γιατί υπάρχουν δύο ειδών άγνωστα.. αυτό που είναι τέτοιο επειδή ως εντελώς άλλο είναι από τη φύση του άγνωστο… κι εκείνο που είναι τέτοιο επειδή δεν έχει ακόμα γνωσθεί. Προκύπτει εδώ μια αντίφαση: Εκείνο που θέλουμε να γνωρίσουμε δεν γνωρίζεται. Τί θα πει δεν γνωρίζεται; Η γνώση είναι ένας από τους τρόπους με τον οποίο η θέληση αποκτά τα αντικείμενά της.Γνωρίζω κάτι σημαίνει το κάνω δικό μου. Το κάνω δικό μου σημαίνει το βάζω μέσα στον χώρο μου,το κάνω μέρος του εγώ μου, το ανθρωποποιώ.Ο άνθρωπος, όμως, ονειρεύεται μια τέτοιου είδους γνώση..απόκτηση του εφετού, την συμπερίληψή  στα δικά του όρια,πράγμα που με τη σειρά του σημαίνει επέκταση των ορίων του ανθρώπου στα όρια του Θεού.

Αποτέλεσμα εικόνας για φαντασιας

Το βασικό λάθος του ισοθεϊσμού ή Προμηθεϊσμού, (όπως λέγεται συνήθως η θεμελιακή αυτή διαστροφή της θρησκευτικής έφεσης…είναι ακριβώς ότι ο άνθρωπος προσπαθεί να γίνει εκείνο που.. απ’ τη φύση του δεν είναι. Για να το κατορθώσει αυτό…μετατρέπει απλούστατα τον Θεό σε κάτι συλληπτό και αλώσιμο.Πιστεύει πως, όταν ο ολοένα επεκτεινόμενος φωτεινός κύκλος..

της ανθρωποποίησης των πάντων… φτάσει στα όρια του επιστητού, τα όρια ανθρώπου και Θεού θα έχουν συμπέσει.¨Δεν θέλουμε να κατακτήσουμε το διάστημα…απλώς θέλουμε να επεκτείνουμε τα ..σύνορα της γης ….ως τα σύνορα του διαστήματος¨,λέει κάποιος από τους επιστήμονες του σταθμού. Η επιθυμία αυτή είναι αποκύημα αυταπάτης,(καμμιά φορά συνειδητής), γιατί κατά βάθος το ξέρουμε, ότι

η ταύτιση του Θεού με το σύνολο του κόσμου είναι παροδική,ότι αν ήταν δυνατόν κάποτε τα σύνορα του διαστήματος να έχουν γίνει σύνορα της γης, θα θέλαμε πάλι το παραπέρα, και θα συνειδητοποιούσαμε ότι απλώς ξεγελάσαμε τους εαυτούς μας, ότι άλλο είναι το πραγματικά ζητούμενο. Τότε θα γυρνούσαμε στον εαυτό μας, να τον ρωτήσουμε: τι επιτέλους θέλει, κι εκείνος θα μας απαντούσε

ότι θέλει τον.. Θεό και.. όχι τον κόσμο

(σ.σ.τελικα όλοι συνειδητά ή ασυνειδητα διψάμε για τον Θεό..)

 

Στον Σολάρις, οι ερευνητές δεν φτάνουν στα όρια του διαστήματος… Έτσι εδώ η επιστήμη ¨βλέπεται¨ από τον Λέμ σαν μέσο, σαν εργαλείο που μπορεί να οδηγήσει τον άνθρωπο στην αποτυχία, στη συντριβή κι από εκεί στην αναγνώριση του εαυτού του και, μέσω της κρίσης που θα προκύψει, σ’ αυτό που λέμε μετάνοια.Γυρίζοντας τον προβολέα αντί προς τα έξω, προς τα μέσα, θα ιδούμε πράγματα που θα μας κάνουν να φρικιάσουμε, άλλα και να επανατοποθετηθούμε.

Ο Σολάρις, αναλαμβάνει στο μυθιστόρημα, να ¨γδύσει¨ το υπερφίαλο ον απ’ τη λάμψη όλης του της τεχνολογίας και να δείξει πίσω απ’ αυτήν.. άρρωστα τα βάθη του.Ενσαρκώνοντας το περιεχόμενο του.. υποσυνείδητου, εκθέτει την φρικτή του ασχήμια σ’ όλο της το δαιμονικό μεγαλείο. Αλλ’ αυτό ακριβώς θα προκαλέσει την κρίση, το κλάμα και την αλλαγή. Ίσως δεν έχει τόση σημασία, ότι η έτσι κι αλλιώς όχι εντελώς ανθρώπινη γυναίκα χάνεται και πάλι. Σημασία έχει αυτό το αίσθημα που πράγματι νεκρανάστησε τον Κέλβιν. Ταπεινά μικρός σ’ αυτό που ο ίδιος δεν μπορεί να καταλάβει, σαν ν’ απευθύνεται σε κάποιον δυνατώτερο απ’ τον ίδιο, που μπορεί να πραγματοποιήσει το θαύμα της κατάργησης των περιορισμών που ορίζουν την ύπαρξη, δεν ζητά καν, αλλά αναμένει, με ελπίδα, την λύση της τραγωδίας. Στο φίλμ του Ταρκόφσκυ, ο σκηνοθέτης προχωρεί παραπέρα: το ¨πλάσμα¨ του Σολάρις αναδημιουργεί, κλέβοντας τις εικόνες απ’ το μυαλό του Κέλβιν, το σπίτι του κάτω στη γη. Ο κήπος γύρω, τα δέντρα, τα πράγματα τα φορτισμένα με τις αναμνήσεις των παιδικών χρόνων, όλα αντιγραμμένα στην εντέλεια, αναδύονται σαν μια νησίδα μέσα απ’ τον ωκεανό. Ο Κέλβιν έχει προσγειωθεί εκεί πάνω και περπατά προς την πόρτα του πατρικού του. Ο πατέρας βγαίνει και τον υποδέχεται κι εκείνος, ξεσπώντας σε κλάματα, γονατίζει κάτω απ’ το πατρικό χέρι που του χαϊδεύει τα μαλλιά. Αν η επιστήμη θελήσει να επιστρέψει (εγκαταλείποντας την αυτονόμησή της και μετανοούσα) στον προσανατολισμό που ορίζει ο μυχιώτερος ανθρώπινος πόθος,

μπορεί και αυτή να συντελέσει στη φανέρωση του δρόμου της επιστροφής στον.. Πατέρα.

Πηγη..Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος

 

About kosmaser

Η ασθένεια είναι ο..κανόνας ! Η υγεία η εξαίρεση ! Η θεραπεία άθλος..και η ίαση ο τελικός μας σκοπός..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: